Ośrodkowy układ nerwowy (OUN), kojarzony jest najczęściej ze swoistym ośrodkiem zarządzającym procesami w organizmie. Część z tych procesów takich jak praca układu ruchu czy praca układu sercowo- naczyniowego wymaga dużych nakładów energetycznych. Zapominamy jednak często, że z naturalnych przyczyn to właśnie OUN wymaga wydajnego metabolizmu energetycznego.

Już ponad 60 lat temu badacze stwierdzili że, do pracy OUN wymagana jest glukoza, która podlega przemianom tlenowym. Mimo, że masa mózgu wynosi jedynie 2% masy ciała, to zapotrzebowanie na energię dla tego narządu jest na poziomie 20% spoczynkowego metabolizmu energetycznego. Związane jest to z wysoce energochłonnymi procesami przekazywania sygnałów na poziomie elektrochemicznym. Zarówno wydzielanie związków do szczeliny synaptycznej, jak i praca pomp w błonie postsynaptycznej wiąże się z ogromnym zużyciem energii. Dodatkowo, utrzymanie potencjału spoczynkowego w „niepracujących” częściach mózgu wymaga zużycia energii. Wraz z rozwojem technologii (rezonans magnetyczny, pozytronowa tomografia emisyjna, spektroskopia rezonansu magnetycznego in vivo), udało się stwierdzić, że zasoby nośników energii (w postaci związków chemicznych) w mózgu są dynamiczne i mogą być transportowane w zależności od potrzeby po różnych obszarach funkcjonalnych tego narządu. Podczas życia mózg psa w sposób ciągły rozwija się i zmienia swoją architekturę. Także na poziomie strukturalnym rozwój mózgu wymaga dużych nakładów energii. OUN w dużej części zbudowany jest z tłuszczu. Okazało się że, powstawanie lipidów w mózgu jest dużo bardziej energochłonne, aniżeli powstawanie struktur białkowych. W metabolizmie energetycznym mózgu ważne jest działanie astrocytów, które biorą udział w przekazywaniu związków chemicznych biorących udział w metabolizmie energetycznym neuronów. Co pozwala OUN prawidłowo realizować jego funkcje.

Powyższe dane, pokrótce mówią o tym, jak ważny jest metabolizm energetyczny w działaniu mózgu. Badania wykazują, że zaburzenia w obrębie tego procesu mogą mieć poważne konsekwencje. Zaburzenia te manifestują się w takich schorzeniach jak: demencja starcza, choroba Alzheimera (również odpowiednik psi), epilepsja, choroba Parkinsona. Według niektórych naukowców, wsparcie metabolizmu energetycznego może złagodzić objawy i opóźnić rozwój niektórych z tych chorób. Związkiem, który bezpośrednio bierze udział w metabolizmie mózgu jest kreatyna. Stwierdza się spadek ilości tego związku w OUN w niektórych stanach metabolicznych. Wprowadzanie do diety kreatyny może dawać dobre efekty, ponieważ związek ten zauważalnie poprawia działanie funkcji kognitywnych. Oprócz metabolizmu na poziomie komórkowym, ważne jest dostarczenie odpowiedniej ilości związków chemicznych biorących udział w pracy mózgu za pośrednictwem naczyń krwionośnych. W tym celu właściwe jest poprawienie mikrokrążenia mózgowego, co można uzyskać podając psu ekstrakt z Gingko biloba. Działanie OUN, które jest w dalszym ciągu przedmiotem intensywnych badań, jest wysoce skomplikowane. Nie sposób wymienić tutaj wszystkich poznanych komponentów tego skomplikowanego układu. W przyszłości z pewnością temat będzie kontynuowany, zapraszamy do regularnego odwiedzania naszej strony internetowej.